تازيانه از حد الهى كم كرده‌اند در صحنه محشر مىآورند و به او گفته مىشود چرا چنين كردى ؟ مىگويد : براى رحمت به بندگان تو ! پروردگار به او مىگويد : آيا تو نسبت به آنها از من مهربانتر بودى ؟ ! و دستور داده مىشود او را به آتش بيفكنيد ! ديگرى را مىآورند كه يك تازيانه بر حد الهى افزوده ، به او گفته مىشود : چرا چنين كردى ؟ در پاسخ مىگويد : تا بندگانت از معصيت تو خوددارى كنند ! خداوند مىفرمايد : تو از من آگاهتر و حكيمتر بودى ؟ ! سپس دستور داده مىشود او را هم به آتش دوزخ ببرند » ( 1 ) . 3 - دستور حضور جمعى از مؤمنان در صحنه مجازات است چرا كه هدف تنها اين نيست كه گنهكار عبرت گيرد ، بلكه هدف آنست كه مجازات او سبب عبرت ديگران هم شود ، و به تعبير ديگر : با توجه به بافت زندگى اجتماعى بشر ، آلودگيهاى اخلاقى در يك فرد ثابت نمىماند ، و به جامعه سرايت مىكند ، براى پاكسازى بايد همانگونه كه گناه برملا شده مجازات نيز برملا گردد . و به اين ترتيب اساس پاسخ اين سؤال كه چرا اسلام اجازه مىدهد آبروى انسانى در جمع بريزد روشن مىشود ، زيرا ما دام كه گناه آشكار نگرديده و به دادگاه اسلامى كشيده نشده است « خداوند ستار العيوب » راضى به پرده درى نيست اما بعد از ثبوت جرم و بيرون افتادن راز از پرده استتار ، و آلوده شدن جامعه و كم شدن اهميت گناه ، بايد به گونه اى مجازات صورت گيرد كه اثرات منفى گناه خنثى شود و عظمت گناه به حال نخستين باز گردد . اصولا در يك جامعه سالم بايد « تخلف از قانون » با اهميت تلقى شود ، مسلما اگر تخلف تكرار گردد آن اهميت شكسته مىشود و تجديد آن تنها با علنى شدن كيفر متخلفان است . اين واقعيت را نيز از نظر نبايد دور داشت كه بسيارى از مردم براى

--> ( 1 ) تفسير فخر رازى جلد 23 صفحه 148 .